اینستاگرام طی سال‌های گذشته بیشتر با ویدیوهای کوتاه، Reels و محتوایی شناخته شده که قرار است در چند ثانیه نخست توجه کاربر را جلب کند. حالا این پلتفرم دوباره به سراغ قالبی رفته که یک بار با IGTV امتحان کرده بود: ویدیوی طولانی. تفاوت این بار در این است که Meta ظاهراً نمی‌خواهد فقط ابزار انتشار ویدیوی بلند را در اختیار سازندگان محتوا قرار دهد؛ بلکه برای جلب بعضی از تولیدکنندگان بزرگ حاضر است مستقیماً برای انتشار محتوا پول پرداخت کند.
بر اساس گزارش Business Insider، اینستاگرام به تعدادی از سازندگان منتخب پیشنهادهایی از حدود ۵۰ هزار دلار تا مبالغ شش‌رقمی ارائه کرده و برخی از این پیشنهادها به ۵۰۰ هزار دلار رسیده‌اند. این پرداخت‌ها به انتشار ویدیوهای بلند در محصول جدیدی به نام Features مربوط می‌شود؛ قالبی که اینستاگرام در حال آزمایش آن است و امکان انتشار ویدیوهایی تا ۹۰ دقیقه را فراهم می‌کند. Meta رقم‌های گزارش‌شده را رسماً تأیید نکرده، اما سخنگوی این شرکت تأیید کرده است که Meta برای تولید محتوای Features با برخی سازندگان به‌صورت مستقیم همکاری مالی دارد.
اگر این آزمایش ادامه پیدا کند، موضوع فقط اضافه شدن یک قابلیت جدید به اینستاگرام نیست. Meta عملاً در حال بررسی این مسئله است که آیا می‌تواند بخشی از سازندگانی را که امروز ویدیوهای مفصل خود را برای YouTube تولید می‌کنند، به انتشار همان نوع محتوا در Instagram نیز ترغیب کند.
Features اینستاگرام چیست؟
Features نام یکی از آزمایش‌های جدید اینستاگرام برای محتوای ویدیویی بلند است. این قالب به سازندگان اجازه می‌دهد ویدیوهایی تا ۹۰ دقیقه منتشر کنند؛ زمانی که برای یک مصاحبه کامل، ولاگ، برنامه گفت‌وگومحور، پادکست تصویری، مستند کوتاه یا حتی یک اپیزود مستقل کافی است.
آزمایش این قابلیت ابتدا با برخی سازندگان در برزیل انجام شده و از ۲۶ اکتبر ۲۰۲۶ برای گروهی از سازندگان منتخب در آمریکا نیز گسترش پیدا کرده است. خود Instagram گفته که قالب جدید می‌تواند برای محتواهایی مانند پادکست، ولاگ و مصاحبه استفاده شود و قرار است در ماه‌های آینده دامنه آزمایش آن توسعه پیدا کند.
این موضوع تفاوت مهمی با Reels دارد. Reels همچنان بر مصرف سریع، عمودی و کوتاه محتوا تمرکز دارد، اما Features به اینستاگرام اجازه می‌دهد سراغ زمانی از توجه کاربر برود که تاکنون بیشتر در اختیار YouTube، سرویس‌های استریم و پلتفرم‌های ویدیویی طولانی بوده است.
به زبان ساده، Instagram می‌خواهد فقط جایی برای دیدن کلیپ‌های کوتاه نباشد؛ بلکه بخشی از زمانی را هم که کاربران صرف تماشای یک برنامه ۲۰، ۴۰ یا ۶۰ دقیقه‌ای می‌کنند، در داخل خودش نگه دارد.
چرا اینستاگرام حاضر است تا ۵۰۰ هزار دلار پرداخت کند؟
مشکل اصلی ساخت ویدیوی بلند، فقط امکانات فنی نیست. اگر یک سازنده حرفه‌ای بخواهد یک برنامه ۳۰ یا ۶۰ دقیقه‌ای تولید کند، احتمالاً به تحقیق، فیلم‌برداری، تدوین، تیم تولید و زمان بیشتری نیاز دارد. در چنین شرایطی، سؤال منطقی این است که چرا آن محتوا باید روی Instagram منتشر شود؟
YouTube سال‌هاست زیرساخت درآمدزایی مشخصی برای ویدیوهای بلند دارد. سازنده‌ای که مخاطب کافی داشته باشد می‌تواند از تبلیغات و سیستم Partner Program درآمد مستمر کسب کند. در Instagram، اقتصاد ویدیوی بلند هنوز چنین ساختار عمومی و تثبیت‌شده‌ای ندارد.
Adam Mosseri، مدیر Instagram، نیز به این مسئله اشاره کرده و گفته است اقتصاد تولید محتوا در موفقیت این فرمت اهمیت زیادی دارد. طبق گزارش‌های منتشرشده، تیم Instagram در حال بررسی مدل‌های مختلف برای پرداخت به سازندگان محتوای بلند است، اما هنوز یک سیستم عمومی و پایدار درآمدزایی برای Features اعلام نشده است.
پرداخت مستقیم به تعدادی از چهره‌های بزرگ می‌تواند راهی برای حل موقت همین مشکل باشد. وقتی یک محصول تازه راه‌اندازی می‌شود، پلتفرم به محتوا نیاز دارد و تولیدکننده حرفه‌ای هم بدون انگیزه اقتصادی لزوماً حاضر نیست قالب موفق خود در YouTube را به یک محیط آزمایشی منتقل کند.
در نتیجه Meta فعلاً بخشی از این ریسک را خودش می‌پذیرد.
آیا Instagram می‌خواهد جای YouTube را بگیرد؟
احتمالاً هدف به این سادگی نیست. Instagram لازم نیست YouTube را کاملاً کنار بزند تا از Features سود ببرد.
اگر سازندگانی که امروز ویدیوی اصلی خود را در YouTube منتشر می‌کنند، همان محتوا یا نسخه‌ای از آن را هم‌زمان در Instagram قرار دهند، Meta می‌تواند زمان بیشتری از حضور کاربران را داخل اپ نگه دارد. Business Insider گزارش داده بعضی از قراردادهای پیشنهادی غیرانحصاری هستند و از سازندگان خواسته شده محتوای بلند خود را هم‌زمان با انتشار محتوای مشابه در YouTube روی Instagram نیز منتشر کنند.
این مدل از نظر پلتفرم منطقی است. Instagram مجبور نیست سازنده را از YouTube جدا کند؛ کافی است کاری کند که Instagram نیز به یکی از مقصدهای اصلی انتشار محتوای طولانی تبدیل شود.
از سوی دیگر، Meta مدتی است به تجربه تماشای ویدیو روی تلویزیون و نمایشگرهای بزرگ‌تر نیز توجه دارد. مدیران Instagram پیش‌تر درباره اهمیت محتوای بلند برای رقابت در فضای Connected TV صحبت کرده‌اند؛ فضایی که ویدیوهای چندثانیه‌ای Reels به‌تنهایی برای آن کافی نیستند.
تجربه IGTV هنوز فراموش نشده است
برای کسانی که چند سال است Instagram را دنبال می‌کنند، این برنامه جدید احتمالاً یادآور IGTV است.
Instagram در گذشته هم تلاش کرد محتوای بلند را جدی‌تر کند. حتی Meta برای تشویق سازندگان و توسعه ویدیو، بودجه‌های قابل توجهی در نظر گرفت. با این حال IGTV نتوانست جایگاه پایداری در رفتار کاربران ایجاد کند و اپلیکیشن مستقل آن در سال ۲۰۲۲ کنار گذاشته شد.
همین سابقه باعث می‌شود پرداخت‌های فعلی را با کمی احتیاط بررسی کنیم.
پرداخت ۵۰ هزار یا حتی ۵۰۰ هزار دلار می‌تواند سازنده‌ای را متقاعد کند چند ویدیوی بلند تولید کند، اما پرسش اصلی بعد از پایان قرارداد شروع می‌شود: وقتی پرداخت مستقیم Meta تمام شد، آیا تولید همان محتوا هنوز برای سازنده صرفه اقتصادی دارد؟
اگر جواب منفی باشد، Features ممکن است با همان مسئله‌ای روبه‌رو شود که بسیاری از برنامه‌های تشویقی پلتفرم‌ها در گذشته تجربه کرده‌اند؛ افزایش موقت محتوا در دوره پرداخت و کاهش آن پس از پایان مشوق مالی.
تفاوت اصلی اینستاگرام و یوتیوب هنوز مدل درآمد است
رقابت واقعی بر سر طول ویدیو نیست. Instagram می‌تواند امکان آپلود ویدیوی ۹۰ دقیقه‌ای را فعال کند، اما این موضوع به‌تنهایی سازنده حرفه‌ای را متقاعد نمی‌کند که منابع بیشتری برای تولید محتوای بلند اختصاص دهد.
موضوع اصلی این است که بعد از انتشار چه اتفاقی برای درآمد آن محتوا می‌افتد.
YouTube بخش بزرگی از اقتصاد سازندگان خود را حول تقسیم درآمد تبلیغات شکل داده است. این یعنی یک ویدیوی قدیمی نیز، در صورت ادامه گرفتن بازدید، می‌تواند در آینده درآمد ایجاد کند.
Instagram تاکنون بیشتر به مدل‌هایی مانند همکاری با برندها، Subscription، Gifts و سایر ابزارهای درآمدی متکی بوده و هنوز معادل عمومی و تثبیت‌شده‌ای برای درآمد تبلیغاتی ویدیوی بلند YouTube در Features معرفی نکرده است. گزارش‌های اخیر نشان می‌دهند خود Instagram نیز در حال بررسی مدل‌هایی مانند تبلیغات قبل یا میان ویدیو و امکان تقسیم درآمد است، اما این موضوع هنوز در مرحله بررسی قرار دارد.
بنابراین رقم ۵۰۰ هزار دلار بیش از آنکه پاسخ نهایی Instagram به اقتصاد سازندگان باشد، می‌تواند هزینه‌ای برای راه‌اندازی اولیه یک بازار تازه تلقی شود.
چرا Instagram دوباره سراغ ویدیوی طولانی رفته است؟
رفتار مصرف ویدیو در چند سال گذشته تغییر کرده است. مرز میان شبکه اجتماعی، سرویس ویدیو و پلتفرم استریم کمتر از گذشته مشخص است.
YouTube دیگر فقط سایتی برای جست‌وجوی ویدیو روی لپ‌تاپ نیست و بخش بزرگی از مصرف آن روی تلویزیون انجام می‌شود. TikTok نیز مدت‌هاست فراتر از کلیپ‌های چندثانیه‌ای حرکت کرده و قالب‌های طولانی‌تر، لایو و حتی محتواهای سریالی را آزمایش می‌کند.
Instagram اگر بخواهد زمان بیشتری از روز کاربر را در اختیار داشته باشد، نمی‌تواند فقط روی Reels حساب کند.
Reels برای کشف سریع محتوا و سرگرمی کوتاه بسیار مناسب است، اما کسی که قصد تماشای یک مصاحبه یک‌ساعته یا برنامه تحلیلی کامل را دارد، رفتار متفاوتی دارد. Features تلاش می‌کند این بخش از مصرف محتوا را نیز وارد Instagram کند.
این تغییر برای خود Meta نیز فرصت اقتصادی ایجاد می‌کند. ویدیوی بلند فضای بیشتری برای مدل‌های تبلیغاتی، همکاری‌های تجاری و فرمت‌های محتوایی سریالی فراهم می‌کند؛ البته به شرطی که کاربران واقعاً حاضر باشند این نوع محتوا را در Instagram تماشا کنند.
پرداخت ۵۰۰ هزار دلار برای همه تولیدکنندگان نیست
یکی از نکاتی که ممکن است در تیتر خبر گم شود این است که رقم‌های گزارش‌شده به برنامه عمومی پرداخت Instagram مربوط نیستند.
اینستاگرام اعلام نکرده که هر سازنده‌ای با انتشار ویدیوی طولانی می‌تواند ۵۰ هزار یا ۵۰۰ هزار دلار دریافت کند. گزارش‌ها درباره قراردادها و پیشنهادهای موردی برای تعدادی از سازندگان منتخب و شناخته‌شده است.
بنابراین سازندگان ایرانی یا کاربران عادی Instagram نباید این خبر را به این معنا برداشت کنند که قابلیت عمومی جدیدی برای کسب درآمد چندصدهزار دلاری فعال شده است.
در حال حاضر Features نیز یک قابلیت عمومی جهانی نیست و در مرحله آزمایش محدود قرار دارد.
این تفاوت برای تحلیل خبر اهمیت دارد؛ زیرا عنوان جذاب «پرداخت ۵۰۰ هزار دلاری Instagram» به‌راحتی می‌تواند این تصور را ایجاد کند که یک برنامه Monetization تازه برای همه کاربران راه‌اندازی شده، در حالی که شواهد فعلی چنین چیزی را نشان نمی‌دهند.
این تغییر برای تولیدکنندگان محتوا چه معنایی دارد؟
اگر Features از مرحله آزمایش عبور کند و Instagram بتواند مدل درآمدی پایداری برای آن ایجاد کند، تعریف محتوای مناسب Instagram می‌تواند گسترده‌تر شود.
تا امروز بسیاری از تولیدکنندگان از Instagram برای کلیپ کوتاه، معرفی، بخشی از مصاحبه یا هدایت مخاطب به YouTube استفاده می‌کردند. در مدل جدید، ممکن است خود نسخه کامل محتوا نیز داخل Instagram منتشر شود.
برای برندها و تیم‌های تولید محتوا، این تغییر می‌تواند روی برنامه‌ریزی هم اثر بگذارد. یک مصاحبه ۴۵ دقیقه‌ای می‌تواند نسخه اصلی داشته باشد و سپس بخش‌های کوتاه آن برای Reels استخراج شوند. در نتیجه مرز میان «محتوای اصلی» و «کلیپ تبلیغاتی برای محتوای اصلی» در Instagram تغییر می‌کند.
البته هنوز زود است که استراتژی محتوا بر اساس Features بازطراحی شود. قابلیت فعلاً محدود است و مهم‌تر از همه، مشخص نیست مدل درآمدی عمومی آن چه شکلی خواهد داشت.
آیا این بار ویدیوی بلند در اینستاگرام موفق می‌شود؟
امکان موفقیت وجود دارد، اما رقم قراردادها به‌تنهایی پاسخ این سؤال را مشخص نمی‌کند.
Meta منابع مالی کافی دارد تا برای شروع Features چند چهره بزرگ را وارد این قالب کند. این کار می‌تواند در هفته‌ها و ماه‌های نخست محتوای باکیفیت و توجه رسانه‌ای ایجاد کند. چالش اصلی زمانی است که دوره حمایت مستقیم تمام شود.
اگر سازندگان بتوانند از مخاطب، تبلیغات ویدیویی، همکاری‌های تجاری یا مدل تقسیم درآمد، درآمد قابل پیش‌بینی داشته باشند، دلیلی برای ادامه تولید خواهند داشت. اگر اقتصاد Features همچنان به قراردادهای موردی Meta وابسته بماند، مقایسه آن با YouTube برای بسیاری از سازندگان دشوار خواهد بود.
تجربه IGTV هم نشان داده است که داشتن قابلیت انتشار ویدیو بلند به‌تنهایی رفتار کاربر را تغییر نمی‌دهد.
در نتیجه خبر پیشنهادهای چندصد هزار دلاری را بهتر است نه به‌عنوان نشانه قطعی موفقیت Features، بلکه به‌عنوان نشانه‌ای از جدی بودن آزمایش جدید Meta در نظر گرفت.
Instagram این بار فقط یک دکمه تازه برای آپلود ویدیو اضافه نکرده است؛ این شرکت در حال آزمایش این موضوع است که آیا می‌تواند اقتصاد و رفتار مصرف محتوای طولانی را هم وارد محیطی کند که سال‌ها با اسکرول سریع و ویدیوهای کوتاه تعریف شده است.
نتیجه این آزمایش را نه مبلغ قراردادهای اولیه، بلکه رفتار کاربران و تصمیم سازندگان پس از پایان این مشوق‌ها مشخص خواهد کرد.
